آذرنرسى ( 310 م . ) بعد از كشته شدن هرمز پسرش آذرنرسى به تخت نشست اما به سبب نارضايتى بزرگان كشور از طرز حكومت او ، پس از چند ماه زمامدارى از سلطنت خلع شد . چين : در چين سلسلهء تسين سلطنت مىكرد ( 265 - 402 م . ) روم : امپراتور روم قسطنطين اول است ( 306 - 337 م . ) شاهپور دوم ( 310 - 379 م . ) شاهپور دوم پسر هرمز دوم است . در سال 313 م . فرمانى مبنى بر رسميت دين عيسوى به دست قسطنطين اول امپراتور روم صادر شد . در نتيجه ، امپراتور روم حمايت مسيحيان ايران را نيز به عهده گرفت . در سال 337 م . تيرداد پادشاه ارمنستان مروج دين مسيح شده بود . به همين سبب زردشتيان آن سامان از عمل وى راضى نبودند . كه همين امر زمينهء جنگ بين ايران و روم را از هر نظر آماده كرد . در سال 338 م . شاهپور نصيبين را محاصره كرد ولى به فتح آن نايل نشد . در سال 341 م . با دولت ارمنستان عهدنامه‌اى بست و ارشك نامى را به حكومت آنجا منصوب كرد . در سال 346 م . براى بار دوم نصيبين را محاصره كرد كه باز هم به فتح آن توفيق نيافت . در سال 348 م . كنستانتيوس امپراتور روم را در بين النهرين شكست داد در سال 350 م . براى سومين بار نصيبين را در محاصره گرفت و در همين زمان اقوام هون به نواحى شرقى ايران تجاوز كردند . شاهپور ، ناچار محاصره نصيبين را رها كرد و عازم جنگ با آنها شد . از 350 - 357 م . با هونها جنگيد و سرانجام آنها را شكست داد . در همين زمان امپراتور روم اظهار تمايل كرد كه آتش‌بس دولتهاى ايران و روم به صلحى پايدار تبديل شود و ليكن نتيجهء مثبتى از اين پيشنهاد حاصل نشد . در سال 360 م . جنگ بين ايران و روم درگرفت و قلعه‌هاى آمد و بزابد به تصرف سپاه ايران درآمد . در سال 363 م . ژولين « 1 » امپراتور روم سپاه زيادى در شامات جمع كرد و پس از عبور از فرات و تصرف فيروز شاپور تيسفون را فتح كرد اما در همين زمان به دست

--> ( 1 ) . Julien .